Kompletacja falowa polega na grupowaniu zamówień w zestawy, które są kierowane do realizacji w określonym czasie. Poszczególne fale mogą obejmować zlecenia przypisane do tego samego przewoźnika, terminu wysyłki, priorytetu lub obszaru magazynu. Takie rozwiązanie pomaga zsynchronizować zbieranie towarów z konsolidacją, pakowaniem i wydawaniem przesyłek.
Kompletacja falowa, określana również jako wave picking, jest sposobem planowania pracy magazynu. Zamiast udostępniać operatorom wszystkie oczekujące zamówienia jednocześnie, dzieli się je na fale uruchamiane zgodnie z ustalonym harmonogramem lub po spełnieniu określonych warunków.
Fala kompletacyjna może zawierać kilkanaście, kilkadziesiąt albo znacznie więcej zleceń. Nie istnieje jednak jedna właściwa liczba zamówień. Jej wielkość powinna wynikać między innymi z liczby pracowników, rodzaju asortymentu, dostępnego sprzętu, czasu pozostałego do wysyłki oraz możliwości stanowisk pakowania.
Istotą wave picking nie jest wyłącznie wspólne zbieranie produktów dla wielu klientów. Fala określa przede wszystkim, które zlecenia mają zostać uruchomione, kiedy powinny być realizowane i do jakiego terminu muszą trafić do kolejnego etapu. W jej ramach można stosować różne sposoby fizycznego pobierania towaru, dlatego kompletacji falowej nie należy utożsamiać bezpośrednio z kompletacją pojedynczą i grupową.
Jak przebiega kompletacja falowa?
Proces rozpoczyna się od utworzenia puli zamówień oczekujących na realizację. Następnie system WMS lub osoba planująca pracę magazynu wybiera zlecenia spełniające ustalone kryteria i przypisuje je do odpowiedniej fali.
Utworzenie puli zamówień
Do puli mogą trafiać wszystkie zamówienia, które zostały przyjęte, opłacone lub zatwierdzone do realizacji. Przed włączeniem ich do fali sprawdza się między innymi dostępność produktów, wymagany termin wysyłki, wybranego przewoźnika i priorytet obsługi.
Nie każde zlecenie musi zostać skierowane do najbliższej fali. Zamówienie oczekujące na dostawę jednego produktu może zostać czasowo wstrzymane, natomiast przesyłka ekspresowa może trafić do odrębnej ścieżki realizacji.
Zbudowanie i uruchomienie fali
Po wybraniu zamówień tworzona jest fala kompletacyjna. Określa ona zakres pracy oraz czas, w którym zadania powinny zostać wykonane. Na tej podstawie powstają dyspozycje pobrania konkretnych produktów z lokalizacji magazynowych.
Fala może zostać uruchomiona:
- o ustalonej godzinie,
- po zebraniu określonej liczby zamówień,
- przed zaplanowanym odbiorem przesyłek,
- po zwolnieniu miejsca w strefie pakowania,
- po zakończeniu wcześniejszej partii pracy.
W magazynach korzystających z WMS wybór zleceń i generowanie zadań może odbywać się automatycznie. W prostszej organizacji fale można planować ręcznie, jednak wraz ze wzrostem liczby zamówień trudniej kontrolować ich skład, kolejność oraz terminy.
Pobranie i przekazanie towarów
Po uruchomieniu fali operatorzy otrzymują zadania kompletacyjne. Towary są pobierane zgodnie z przyjętą metodą, a następnie przekazywane do konsolidacji, kontroli lub pakowania.
Jeżeli produkty dla jednego zamówienia były zbierane przez kilka osób albo w różnych częściach magazynu, muszą zostać połączone przed wysyłką. Dopiero kompletne zlecenie może trafić do pakowania i przygotowania dokumentów przewozowych.
Według jakich kryteriów tworzy się fale kompletacyjne?
Odpowiedź na pytanie, jak tworzyć fale kompletacyjne, zależy od organizacji magazynu i sposobu obsługi wysyłek. W praktyce najczęściej wykorzystuje się kilka kryteriów jednocześnie.
| Kryterium | Przykład zastosowania | Cel |
|---|---|---|
| Termin wysyłki | Zamówienia, które muszą wyjechać tego samego dnia | Zakończenie pracy przed odbiorem przesyłek |
| Przewoźnik lub trasa | Paczki odbierane przez jedną firmę kurierską | Wspólne przygotowanie wysyłki |
| Priorytet | Zamówienia ekspresowe i standardowe | Oddzielenie pilnych zleceń |
| Rodzaj zamówienia | Przesyłki kartonowe, drobnicowe lub paletowe | Dopasowanie sposobu obsługi |
| Obszar magazynu | Towary pobierane z określonych stref | Koordynacja pracy operatorów |
| Pojemność procesu | Limit liczby zamówień lub sztuk | Ochrona pakowania przed przeciążeniem |
Fala może więc obejmować na przykład wszystkie zamówienia dla konkretnego przewoźnika, które powinny być gotowe przed godziną 14:00. Z tej grupy można dodatkowo wyłączyć zlecenia paletowe, wymagające odmiennego sprzętu i sposobu przygotowania.
Dobór kryteriów powinien uwzględniać cały przepływ zamówienia. Grupowanie zleceń wyłącznie według godziny wysyłki nie będzie skuteczne, jeżeli operatorzy nie zdążą zebrać towarów albo stanowiska pakowania nie będą w stanie przyjąć całej partii.
Czym są okna czasowe kompletacji?
Okno czasowe kompletacji to przedział przeznaczony na realizację określonej fali. Może wskazywać godzinę jej rozpoczęcia, planowane zakończenie lub oba te momenty. Jego długość należy dopasować do liczby zadań, dostępnej obsady i czasu potrzebnego na dalszą obsługę zamówień.
Okna czasowe często planuje się od końca procesu. Jeżeli przewoźnik odbiera przesyłki o godzinie 15:00, magazyn może przyjąć, że pakowanie musi zakończyć się do 14:30, a kompletacja do 13:45. Fala powinna więc zostać uruchomiona na tyle wcześnie, aby pozostał jeszcze zapas czasu na sprawdzenie zamówień i obsługę nieprzewidzianych problemów.
Nie należy planować fali tak, aby kończyła się dokładnie w chwili przyjazdu transportu. Brak bufora sprawia, że pojedyncza pomyłka, niedostępność produktu albo opóźnienie operatora mogą zagrozić terminowej wysyłce całej grupy zleceń.
Częstotliwość fal powinna odpowiadać rytmowi pracy magazynu. W jednej firmie wystarczą trzy lub cztery fale dziennie, a w innej nowe grupy zleceń mogą być uruchamiane znacznie częściej. Krótsze okna zwiększają elastyczność, natomiast dłuższe pozwalają objąć jednym planem większą liczbę zamówień.
Od czego zależy wielkość fali zamówień?
Wielkość fali można opisać liczbą zamówień, pozycji, sztuk, pojemników, masą towarów albo przewidywanym czasem pracy. Najważniejsze jest jednak to, czy cały zestaw zleceń może zostać wykonany i przekazany dalej bez tworzenia zatoru.
Przy ustalaniu wielkości fali warto uwzględnić:
- liczbę dostępnych operatorów,
- liczbę pozycji w poszczególnych zamówieniach,
- rozmieszczenie i gabaryty produktów,
- dostępność wózków oraz pojemników,
- pojemność strefy konsolidacji,
- liczbę czynnych stanowisk pakowania,
- czas pozostały do odbioru przesyłek.
Zbyt mała fala może powodować częste uruchamianie kolejnych partii i nie wykorzystywać możliwości wspólnego planowania pracy. Zbyt duża fala grozi natomiast nagromadzeniem pobranych towarów, przeciążeniem pakowania oraz opóźnieniem części zamówień.
O wielkości nie powinna więc decydować wyłącznie liczba zleceń. Dziesięć zamówień paletowych może wymagać więcej pracy i miejsca niż kilkadziesiąt niewielkich przesyłek zawierających po jednym produkcie.
Jak fala kompletacyjna łączy się z wysyłką?
Fala kompletacyjna a wysyłka to bezpośrednio powiązane elementy procesu. Termin odbioru przesyłek wyznacza moment, do którego muszą zakończyć się pobieranie, konsolidacja, kontrola i pakowanie.
Dobrze zaplanowana fala dostarcza zamówienia do kolejnego etapu stopniowo i w czasie odpowiadającym jego przepustowości. Jeżeli wszystkie zadania zakończą się jednocześnie, przed stanowiskami pakowania może powstać kolejka. Z kolei zbyt późne uruchomienie zleceń zwiększa ryzyko, że część paczek nie będzie gotowa przed odjazdem przewoźnika.
Dlatego harmonogram powinien uwzględniać także połączenie kompletacji z pakowaniem. Wielkość fali, godzina rozpoczęcia i przewidywane tempo pobierania muszą odpowiadać możliwościom osób lub urządzeń obsługujących dalszą część procesu.
Jakie są zalety kompletacji falowej?
Najważniejsze zalety kompletacji falowej wynikają z kontrolowanego uruchamiania pracy. Magazyn nie musi obsługiwać wszystkich zleceń zgodnie z kolejnością ich wpłynięcia, lecz może porządkować je według znaczenia operacyjnego.
Metoda umożliwia:
- dopasowanie kompletacji do godzin odbioru przesyłek,
- rozdzielenie zamówień pilnych i standardowych,
- ograniczenie liczby zadań realizowanych jednocześnie,
- bardziej przewidywalne obciążenie operatorów,
- lepszą koordynację kompletacji, pakowania i załadunku,
- grupowanie zleceń wymagających podobnego sposobu obsługi.
Fale ułatwiają również reagowanie na ograniczenia poszczególnych części magazynu. Jeżeli stanowiska pakowania mają określoną przepustowość, można zmniejszyć kolejną partię zleceń albo przesunąć jej uruchomienie.
Jakie ograniczenia ma wave picking?
Kompletacja falowa wymaga dobrych danych o czasie pracy, dostępności zapasu i możliwościach kolejnych stanowisk. Niewłaściwie zaplanowane fale mogą pogorszyć płynność procesu zamiast ją poprawić.
Problemem może być przede wszystkim mała elastyczność po uruchomieniu zamkniętej fali. Nowe zamówienie, nawet pilne, może oczekiwać na kolejne okno, jeżeli magazyn nie przewidział osobnej ścieżki obsługi wyjątków.
Ryzyko pojawia się również wtedy, gdy:
- fala zawiera więcej pracy, niż operatorzy mogą wykonać w wyznaczonym czasie,
- część zleceń zostaje wstrzymana z powodu braku produktu,
- pakowanie nie nadąża za tempem kompletacji,
- bufor konsolidacyjny zapełnia się przed zakończeniem fali,
- poszczególne strefy magazynu są obciążone nierównomiernie.
Ograniczenia można zmniejszać przez stosowanie mniejszych i częstszych fal, pozostawianie bufora przed wysyłką oraz monitorowanie postępu realizacji. Warto też oddzielić zamówienia pilne od standardowych i nie umieszczać w jednej fali zleceń wymagających zupełnie różnych sposobów obsługi.
Kiedy kompletacja falowa sprawdza się najlepiej?
Wave picking jest szczególnie przydatny w magazynach obsługujących wiele zamówień oraz pracujących według określonych godzin odbioru przesyłek. Sprawdza się także wtedy, gdy trzeba koordynować pracę kilku zespołów, stref lub stanowisk pakowania.
Metoda może być korzystna, gdy:
- zamówienia można logicznie pogrupować,
- przewoźnicy odbierają paczki w stałych porach,
- część zleceń ma wyższy priorytet,
- konieczne jest kontrolowanie obciążenia pakowania,
- magazyn potrzebuje przewidywalnego harmonogramu zmiany.
Sama duża liczba zamówień nie przesądza jednak o wyborze wave picking. Znaczenie mają również struktura zleceń, rodzaj asortymentu, układ magazynu i częstotliwość wysyłek. Przed zmianą organizacji pracy należy więc przeanalizować kryteria doboru metody kompletacji, zamiast zakładać, że fale będą odpowiednie w każdych warunkach.
Przykład kompletacji falowej
Przewoźnik odbiera paczki z magazynu o godzinie 14:00. Firma przyjmuje, że kontrola i pakowanie powinny zakończyć się najpóźniej o 13:30, a kompletacja o 12:45. System wybiera więc zamówienia przypisane do tego odbioru, sprawdza dostępność produktów i tworzy z nich falę uruchamianą z odpowiednim wyprzedzeniem.
Operatorzy realizują wygenerowane zadania, a zebrane towary trafiają do konsolidacji i pakowania. Zamówienia ekspresowe mogą zostać obsłużone poza standardową falą, natomiast zlecenia z brakującym produktem są przenoszone do późniejszego terminu. Dzięki temu bieżąca partia nie blokuje pozostałych przesyłek i może zostać przygotowana przed przyjazdem przewoźnika.
